Kamu ilanlarında eğitim şartı çoğu zaman pozisyon pozisyon yazılır. Aynı ilanda bir pozisyon önlisans, diğeri lisans isteyebilir; biri yalnız birkaç bölümü kabul ederken öteki her bölüme açık olabilir. Bu yüzden ilanın başlığına değil, başvurmak istediğin pozisyonun satırına bakman gerekir. Kariyer Kapısı’ndaki ilanlarda da ana ilanın altında her pozisyonun ayrı metni bulunur.
1. Önce eğitim düzeyine bak
Pozisyonun istediği düzey ortaöğretim, önlisans ya da lisanstır. Düzey tutmuyorsa bölüm listesine bakmana gerek kalmaz.
KPSS ile yapılan merkezi yerleştirmelerde kural nettir: ortaöğretim mezunları için KPSSP94, önlisans mezunları için KPSSP93, lisans mezunları için KPSSP3 kullanılır. Tercihlerin geçerli olması için, tercih günü itibarıyla sınava girdiğin öğrenim düzeyindeki bir programdan mezun olmuş olman gerekir. Mezun olmadan tercih yapıp yerleşenlerin ataması yapılmaz.
2. Bölüm listesinde kendi programını ara
İlanlarda bölüm şartı genellikle şöyle yazılır:
“Önlisans programlarının Adalet, Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı bölümlerinin birinden mezun olmak.”
Diplomandaki program adının listede geçip geçmediğine bak. Listede birden fazla bölüm varsa yalnız birinden mezun olman yeter. ÖSYM tercih kılavuzu bunu açıkça yazar: bir kadro için birden fazla program koşulu varsa birinin karşılanması yeterlidir.
Adları birbirine benzeyen ama farklı olan programlara dikkat et. Tercih kılavuzu, tercih yapmadan önce sistemde kayıtlı mezuniyet alanının, kılavuzdaki program tablolarıyla karşılaştırılmasını ister. Emin değilsen diplomandaki adı birebir karşılaştır, gerekirse kuruma sor.
3. “Herhangi bir bölüm” ne demek?
“Herhangi bir önlisans programından mezun olmak” yazıyorsa o düzeydeki tüm bölümler kabul edilir. Bu durumda düzey ve diğer şartlar (puan türü, taban puan, yaş gibi) belirleyici olur.
Bu ifade “başka şart yok” demek değildir. Aynı pozisyon için ayrıca sertifika, ehliyet ya da yaş şartı aranabilir. Pozisyonun bütün şart satırlarını oku.
4. Tercih kılavuzlarında nitelik kodu
ÖSYM’nin KPSS tercih kılavuzlarında şartlar uzun cümleler yerine dört haneli kodlarla verilir. Her kadronun satırındaki “Aranan Nitelik Kodları” sütununda bir ya da birkaç kod bulunur; her kodun anlamı kılavuzun nitelikler bölümünde yazar. Örneğin kılavuz, “3001” kodunu “Herhangi bir ön lisans programından mezun olmak” olarak tanımlar.
Kılavuz, adaylardan bu sütundaki kodları dikkatle inceleyip kendilerine uyup uymadığını belirlemelerini ister ve şu uyarıyı yapar: koşullarından birini karşılamadığın bir kadroya yerleşsen bile kurum atamanı yapmaz. Bu yüzden bir kadroya bakarken kodların hepsini tek tek açıp oku.
Bazı kodlar yalnız bölümle ilgili değildir: sertifika, cinsiyet, il ya da görev yeri gibi ek koşullar da kodlarla verilir. Kılavuzda bazı kadrolar için ayrıca açıklama bölümü bulunur.
5. Emin değilsen ne yapmalı?
- Resmî ilan metnini baştan sona oku, pozisyonun altındaki ek açıklamalara bak.
- İlanda verilen iletişim bilgisinden kuruma yazılı olarak sor.
- Başvuruyu son güne bırakma; sorunun cevabı gecikebilir.
Kamu görevine alınmada genel şartlar 657 sayılı Kanun’un 48. maddesinde, mesleğe özel şartlar ise kurumun kendi mevzuatında ve ilan metninde yer alır. Son söz her zaman ilanı veren kurumundur.